SELİM GÜMÜŞ DOĞA FOTOĞRAFÇILIĞI SAYFASI MAKRO FOTOĞRAF REHBERİ Anasayfa  Mail:

Bu Sayfa Yapım aşamasındadır.

MAKRO  FOTOĞRAFÇILIK   REHBERİ
Selim Gümüş, 2003

Bu rehber makro fotoğraf çekerken daha iyi sonuç alabilmek için dikkat edilecek noktalar ile temel fotoğrafçılık bilgilerini içermektedir. Daha çok fotoğrafa yeni başlayan arkadaşlar için faydalı olacağını umuyorum. İyi çekimler... Selim Gümüş, 2003.

TANIMLAR

Makro Fotoğraf (Yakın Çekim, Macro, Close-Up): Çok yakın mesafelerde çekimi yapılan fotoğraftır. Çiçek, Böcek, Pul fotoğrafları örnek olarak verilebilir. Makro fotoğraflarda çekimi yapılan objenin mümkün olduğunca çok detayı sunulmaya çalışılır.
Örnekler: Resimleri daha büyük görmek için üzerine tıklayınız.

Kriket Turuncu Sinek Sıçrayan Örümcek Doğu Fisto Kelebeği Kelebeğin Yüzü, Iparhan Yusufçuk, Sympetrum sp. Damla-1717 Üçlü, Anemon Mikro Orman, Gerbera Çiçeği

Fokus Mesafesi (Minimum Fokus Mesafesi, Minimum Focus Range, Working Range): Fotoğraf makinaları objektiflerinin tasarım ve teknik özelliklerinden kaynaklanan sınırlamalar nedeniyle objeleri belli bir uzaklıktan daha kısa mesafelerde net çekim yapamazlar. Bu mesafeye minimum fokus mesafesi denir. Çekimi yapılacak objenin net bir fotoğrafının çekilebilmesi için obje ile fotoğraf makinasının lensi arasında minimum fokus mesafesine eşit ya da daha uzun bir mesafe olmalıdır. Fotoğraf makinaları özellikleri arasında Minimum Focus Range özelliği m, cm veya mm cinsinden verilir. Lensi değiştirilebilen makinalarda, mesela SLR makinalarda, bu özellikler makinanın değil makinaya takılan lensin özelliği olduğundan, makinanın fokus mesafesi takılan lensin fokus mesafesi olmaktadır.

Makro Mesafesi (Minimum Makro Fokus Mesafesi, Macro Focus Range): Fotoğraf makinalarının çoğunda daha kısa fokus mesafesi olanağı sunan Makro Modu özelliği bulunur. Makina üzerinde bulunan bir düğme ile bu moda girilir ve daha kısa mesafelerde çekim olanağı sağlanmış olur. Makro özelliği (modu) bulunmayan makinalarda Minimum Fokus Mesafesi, Minimum Makro Fokus mesafesine eşittir. Bazı fotoğraf makinalarında ise Super Macro Mode diye üçüncü bir mod bulunur. Bu modda çok daha kısa fokus mesafesi elde edilir.

Örnek: Olympus C-750 UZ fokus mesafeleri: Normal Modda=50cm-Sonsuz, Makro Modda= 7cm - 60cm, Süper Makro Modda: 3 cm.

Makro Modu (Macro Mode): Makro çekim özelliği bulunan makinalarda makro çekimi için makro düğmesine basılarak geçilen moda makro modu denir. Bu düğme ile objektifin makro yeteneği artırılmış olur.

Makro Objektif (Macro Lens): Lensi değiştirilebilen makinalarda, mesela SLR makinalarda, makro mesafesi takılan objektifin özelliğine bağlıdır. Bu tür makinalarda yakın çekim yapabilmek için özel objektifler kullnanılmalıdır. Bu objektiflere Makro Objektif adı verilir. Makro lensler üzerinde Macro veya Micro  ibaresi  ve büyütme oranı (1: şeklinde) kadranı vardır. Nikon, makro lenslerine mikro ismini vermektedir. Makro lensler X:Y büyütme oranı ile belirtilir. Burada X :film (veya CCD:imaj sensörü) üzerine düşürülen görüntü boyu Y: objenin gerçek boyudur.   Standart makro lensler için büyütme oranı genelelikle 1:10 ile 1:1 arasında olmaktadır. Örnek: 36mmx24mm' lik bir pulu tam kadrajlayabilmek için en az 1:1 lik bir makro lense ihtiyaç vardır.

Örnek:
Tamron 90mm F/2.8 Macro 1:1. Tamron marka olan bu makro lensin büyütme oranı 1:1' dir. Odak uzaklığı 90 mm.dir. Bu objektifin özelliklerine (specifications) bakıldığında makro fokus mesafesinin 29 cm olduğu görünür.

 

MAKRO FOTOĞRAF ÇEKMEK İÇİN

Makro fotoğraf çekmek için yakın çekim yapabilen bir fotoğraf makinasına ihtiyaç vardır. Kompakt makinalarda sunulan makro mesafeleri (10-20 cm gibi) genellikle standart makro çekimleri için yeterlidir. Örneğin   bir gülün fotoğrafını çekebilirsiniz. Ancak çok daha küçük objelerin, mesela böceklerin, büyük büyütme oranı ile detaylı fotoğrafını çekmek istediğinizde makro mesafesi çok daha kısa olan (2-7 cm gibi) bir fotoğraf makinasına ihtiyacınız olacaktır.

Fotoğraf makinanızın veya objektifinizin makro mesafesi size yeterli gelmiyorsa aşağıdaki yöntemleri uygulayabilirsiniz:

 

FOTOĞRAF MAKİNASININ MAKRO YETENEĞİNİN ARTIRILMASI İÇİN YÖNTEMLER

1- Yakın Çekim Filtresi
(Close-Up Lens, Close-Up Filter) : Makinanın lensin önüne takılan bu filtreler 1T, 2T, 3T... (+1, +2, +3 dioptri) ile tarif edilmektedir. Bu lensler normal lensiniz ile daha yakın çekim yapmanıza olanak verir. Gücü artırmak amacı ile bu lensler arka arkaya bağlanabilir. Kaliteli görüntüler için iki parçalı (2 element) ve markalı (nikon, canon, hoya vb) close-up lensler tavsiye edilmektedir: angelfire.com.

2- Ters Objektif Metodu (Reversing A Lens) : Odak uzunluğu çok uzun olmayan normal bir lens (50 mm f1.4 gibi) doğrudan makinaya ya da mevcut lensin önüne ters bağlanarak macro lens gibi kullanılabilir. Bu durumda iki tarafı da erkek (male thread) ve uygun çaplı bir adaptör gerekecektir: bhphotovideo.com.

3- Makro Objektif
: Fotoğraf makinanızın objektifi değiştirilebiliyorsa Makro yeteneği iyi olan bir objektif alabilirsiniz. Odak Uzunluğu yüksek ve zoom' lu bir lens seçmekte fayda var. Bu tür bir lense objeyle objektif arasındaki mesafeyi yüksek tutabileceğiniz için ışık/ışıklandırma olanakları daha verimli olacaktır. Bir de fazla yaklaşılamayan objeler için, mesela ürkek bir kelebek gibi, bu tür bir lens daha uygun olacaktır.

4- Uzatma Tüpü, Körük (Extension Tube, Bellows) : Objektifi değiştirilebilen makinalarda mevcut lens ile makina arasına uzatma tüpü (extension tube) veya körük konulabilir. Bu şekilde mevcut lensin minimum makro fokus mesafesi düşürülerek daha büyük görüntü oranı elde edilebilir.

 

MAKRO FOTOĞRAFLARINIZIN KALİTESİNİ ARTIRMAK İÇİN

1- Tripod
(Sehpa) : Makro fotoğraf çekiminde yakın mesafe, büyük büyütme oranı, makinaya daha az ışığın girmesi gibi nedenlerle makro fotoğraflar titreşimlere çok hassastır. Titreşimleri en aza indirmek için mümkün olan her yerde tripod kullanınız. Titreşim fotoğrafın bulanık olmasına neden olur ve detaylar elde edilemez. Makro çekimler için Benbo Trekker tripod örnek olarak verilebilir: patersonphotographic.com.

2- Gecikme Modu (Self Timer) : Makinanın denklanşörüne basarken bile makina titreyebileceği için mümkün olduğu durumlarda makinanınızın gecikme modunu kullanınız. Bu modda makina siz denklanşöre bastıktan sonra (3 saniye gibi) fotoğrafı çekecektir. Bu sayede denklanşöre basarken uygulayacağınınz kuvvetin titreşimi çekimi etkilememiş olur. Gecikme modunun tripod ile kullanılması en verimli sonucu verecektir.

3- Uzaktan Kumanda (Remote Cord, Remote Control) : Makinanızın uzaktan kumandası varsa ve tripod kullanıyorsanız gecikme modu yerine uzaktan kumandanın kullanılması daha verimli sonuç verecektir. Bazı fotoğraf makinaları size uzaktan kumandası ile sunulmaktadır (Pentax Optio 555 gibi). Bazı makinalarda (Nikon Coolpix 4500 gibi) ise uzaktan kumandayı aksesuar (accessory) olarak ayrıca satın almanız gerekmektedir. Bütün makinaların uzaktan kumanda desteği ve bağlama olanağı yoktur. Bu tip makinalarda gecikme modu kullanılmak zorundayız.

3- Işık kaynağı :
Doğrudan güneş ışığı ve  flash gibi tek noktadan gelen güçlü ışık altında makro çekim yapmaktan kaçının. Bu durumda doğrudan ışığın geldiği yerler çok aydınlık ve parlak olacak bu bölgelerde fotoğrafınızda patlamalar(aşırı ışık alan parlak ve beyaz bölgeler) oluşacak, gölgede kalan kısımlar ise çok karanlık olacaktır. Her iki durumda da detay kaybınız olacaktır. Işık ayarının artırılması veya azaltılması bir çözüm oluşturmaz. Kısacası doğrudan ve merkezi bir noktadan güçlü ışığın geldiği durumlarda kaliteli bir sonuç beklenemez.
    a) Mümkün olduğu durumlarda ışık kaynağı ile obje arasına bir engel koyularak gölge oluşturulmalıdır. Bu engel yarı saydam bir madde (yağlı kağıt, ince bez vs) olabilirse bu durumda ışık miktarında çok fazla azalma olmayacak, ışığın dağılması sağlanacak (diffuser) ve daha iyi sonuçlar elde edilebilecektir.
    b) Işık kaynağı güneş ise ve gölge oluşturma olanağınız yoksa güneşin hareket edip objenin gölgede kalmasını bekleyebilir veya güneşin önüne bir bulutun gelmesi için dua edebilirsiniz. Tabi ki fotoğrafı çekilecek objenin sabit bir obje olması gerekmektedir.


4- Işık miktarı
:
Işık miktarı artıkça daha hızlı çekim yapılabileceğinden fotoğraflar makinanın titreşiminden, objenin titreşiminden ( rüzgarda sallanan bir çiçek gibi) daha az etkilenecek ve gürültü düzeyi (genenllikle fotoğrafın karanlık bölgelerinde görününen renkli noktacıklar) azalacak ve fotoğrafın kalitesi artacaktır.

5- Işık ayarı :
Fotoğraf makinasındaki film veya dijital makinalardaki CCD nin fiziksel özellikleri ve fiziksel sınırları yüzünden üzerlerine düşen ışık miktarının belli sınırlar içersinde olması gerekmektedir. Çok fazla veya çok az olamaz. İşte bu ışık miktarının ayarlanmasına Fotoğrafın Temellidir diyebiliriz. Fotoğraf makinalarında ışık miktarını algılayıp ölçen sistemler (metering) bulunur.  
Işık ayarı bir kaç şekilde yapılabilir.

a- Otomatik (Automatic)
Bu modda makina ışık ayarını tamamiyle kendisi yapar.

b- Alan (Çoklu, Merkez, Nokta, Fokus Noktası...) seçmeli otomatik (Multi, Center, Spot, Focus Point...)
Bu modda fotoğrafçının seçtiği alana göre ışık ayarı yapılır.

c- Diyafram öncelikli manual (Aperture Priority)

d- Enstantane öncelikli manual, zaman ayarı
(Shutter Priority)

e- Manual: diyafram ve enstantane birlikte
(Manual Exposure)

f- Pozlama ayarı
(Exposure Compensation: +EV, -EV)


Bu yöntemler ayrı ayrı kullanılabildiği gibi bazıları birlikte kullanılabilir. Ayrıca fotoğraf makinasının özelliklerine göre bunların bir kısmı kullanılamayabilir. Örneğin küçük (compact) fotoğraf makinalarının çoğunda manual ayarlar bulunmaz. Bu makinalar ışık ayarını otomatik olarak yaparlar. Bu sistem genel durumlar için ayarlanmış olduğundan her zaman iyi (ideal) sonucu vermez ve fotoğrafçı daha iyi sonuç almak için ışık miktarını isteği doğrultusunda  değiştirmek isteyebilir. Bu durumda fotoğraf makinasında bu tür ayarların olması gerekecektir.

Örnek:1. fotoğrafta makinanın ışık ayarı otomatik (veya Çoklu Alan) olacak şekilde seçilmiştir. 2. fotoğrafta ise manuel olarak ışık miktarı artırılarak çekim yapılmıştır.

Burada arka plan çok aydınlık olduğundan, makina ortalama ışık miktarını tutturabilmek için gerekli ayarları, içeriye giren ışık miktarını azaltacak şekilde   yapmıştır. Bu durumda ön kısım daha karanlık kalmıştır. Bu nedenle asıl çekimi yapılan nesne olan geyik dikeni meyvaları karanlıkta kalmış ve detayları kaybolmuştur.

2. çekim yapılırken Işık Miktarı manuel olarak artırılmış meyvaların ön kısımları daha aydınlık ve detaylar görünür duruma getirilmiştir.
Burada ışık miktarını artırmak için yukarıdaki yöntemlerden Pozlama Ayarı(+EV) kullanılmıştır.

 WwwSelimGumusCom_d6151_EV.jpg (35773 bytes)

 


... Devamı Gelecek ...  Son güncelleme tarihi: 22 Aralık 2003.


Mail:    Anasayfa


Bütün fotoğraflar, yazılar, çizimler, sayfa düzeni ve program kodları Selim Gümüş' e aittir. selimgumus (c) 2003.